Sıkça Sorulan Sorular

1.    TSE belgesi almak için nasıl başvurabilirim?

www.tse.org.tr. adresinden Ürün belgelendirme başlığına ve oradan da belge alınmak istenen ürüne göre sektörel belgelendirme müdürlüklerine ait sayfaya ulaşılıp başvuru formu indirildikten sonra bu form doldurularak ekleri ile birlikte eksiksiz olarak TSE ne elden veya posta yolu ile gönderilmek suretiyle başvuru işlemi gerçekleştirilebilir.

2.    Ülkemizde TSE belgelerini en çok kullanan kuruluşlar hangileridir?


Kamu kuruluşları mal alımlarında genellikle TSE belgelerini tercih etmektedir. Özellikle piyasadan yoğun kamu alımı yapan Türk Silahlı Kuvvetleri, DMO, Bakanlıklara bağlı kuruluşlar özellikle Türk Standardlarına şartnamelerinde yer vermekte ve TSE Belgelerini de aramaktadır. Son yıllarda özel sektör kuruluşlarınızda alımlarında TSE belgelerini arama oranı artmaya başlamıştır.

3.    TSE tarafından, verilen belgelerin geçerliliği nedir? Hangi ülkelerde geçerlidir?


TSE belgeleri uluslar arası kurallar dikkate alınarak düzenlenir. İhtiyari belgelerimiz TSE belgesinde esas alınan standard veya dokümanın geçerli olduğu tüm ülkelerde çerçevede geçerlidir. Ancak bazı durumlarda konu aynı zamanda hedef ülkede yürürlükte olan mevzuatı ilgilendiriyorsa bu durumda iki ülke yetkili kuruluşları arasında bir anlaşmanın varolması gerekmektedir. Bu çerçevede, TSE tarafından verilen belgeler ülkemizde ve karşılıklı tanıma anlaşması yaptığımız dünyanın birçok ülkesinde geçerlidir. Bu ülkelerden bazıları; Suudi Arabistan, İsrail, Çek Cumhuriyeti, Bulgaristan, Türk Devletleri vb.

4.    Belge almak için ne kadar ücret ödemem gerekir?


Ürün belgelendirme başvurusunda bulunan başvuru sahipleri Üretim yeri incelemesi ve ürün muayene ve deneylerinin olumlu olması ve marka kullanma hakkına sahip olması halinde üretim yeri inceleme giderleri, muayene ve deney ücreti ile belge kullanma ücreti toplamı ücret ödenir. Muayene ve deney ücretini www.tse.org.tr. adresinden Laboratuar Hizmetleri bölümünden, TSE laboratuarları dışında yapılan deneyler için ilgili laboratuarların internet sitesinden öğrenebilirsiniz. Üretim yeri incelemesi ücreti ise görev gün sayısı, ulaşım ve konaklama giderlerine göre farklılıklar göstermektedir.

5.    Marka müracaatı işlemim ne kadar sürede sonuçlanır?


Ürün Belgelendirme Başvuru Formunun Enstitümüzün ilgili Ürün Belgelendirme Müdürlüğüne teslim edilmesi sonucu başvuru formu ve eki dokümanların yeterli olması ve marka müracaatı avansının alınması halinde en geç bir ay içerisinde üretim yeri incelemesi yapılabilir. Üretim yeri incelemesi sonucunun uygun olması halinde de Ürünün ilgili Türk Standardına/ Kalite Uygunluk Kriterine Uygunluğunun belirlenmesi için numuneler alınır, muayene ve deneyler ilgili deney laboratuarlarının iş yoğunluğu ve muayene ve deneylerin süresine bağlı olarak üründen ürüne değişiklik göstermektedir. Bakınız ilgili ürün standardı veya Kalite kriteri.

6.    TSE’den alınan belgelendirmeye yönelik hizmetlerde belgelendirme sürecinde bürokrasi azaltılabilir mi?


Belgelendirme faaliyetinin büyük bir bölümü Deney, Muayene, Üretim yeri incelemesi gibi teknik faaliyetlerden oluşmakta olup uygulanan uluslar arası kurallar çerçevesinde belgelendirme sırasında bürokrasi en aza indirgenmiştir, istenilen belgeler Kurumdan Belgeli firmaların envanterinin oluşturulması çalışmasına yardımcı olmak içindir. Bilindiği üzere Enstitümüzce pek çok konuda belge verilmekte ve ilgili müracaat formlarında da hangi bilgi ve belgelerin ibraz edileceği belirtilmektedir.

Örneğin: Tip Onay Başvurusu, tek sayfalık başvuru formu ile ekinde Marka Tescil Belgesi ve İmza Sirküleri ile kabul edilmektedir. Ayrıca başvuru konusu Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından yayınlanmış yönetmelikte yer alan teknik dokümanlar istenmektedir.

7. CE işareti taşıması gereken bir üründe bu işaret yoksa ne olur?


CE işareti taşıması gereken bir ürünün bu işareti taşımaması halinde, söz konusu ürün AB üyesi ülkelere ihraç edilemez. Sadece bu işaretin kullanımının zorunlu tutulmadığı üçüncü ülkelere ihraç edilebilir. Türkiye’nin mevzuat uyumunu tamamladığı alanlarda CE işareti taşıması gerektiği halde bu işarete sahip olmayan ürünlerin iç piyasada satışı da mümkün değildir. Mevzuat uyumu tamamlanan alanlarda ayrıca, ithal edilen ürünlerde de CE işareti aranmaktadır ve taşıması gerektiği halde bu işarete sahip olmayan ürünler Türkiye içinde dolaşıma girememektedir.

8.    Mamul gıdalara yönelik olarak, Gıda Kodekslerine göre mi. Yoksa Standardlara göre mi uyum sağlanacağı konusunda karışıklıklar yaşandığı?


Standardların, Türk gıda kodeksine uyum çalışmaları standardların revizyonu veya tadilleri ile yapılabilmektedir. Standardların revizyonu ile uyum çalışması yapılması durumunda uyum süreci yeni standardın yayınlanmasına kadar geçen süreye bağlı olarak değişmektedir. Tadil işlemlerinde bu sürenin daha kısa olduğu görülmektedir. Uyum çalışmaları süreci içinde Enstitümüzce uyumlu olmadığı tespit edilen standardlar için uyum sağlanıncaya kadar ambalaj üzerinde etiket bilgileri içinde TS NO’ su aranmamaktadır.

İptal edilen Standardların yerine geçen standardlar için geçiş süresi belirlenmekte ve bu süre içinde kalmak kaydıyla geçiş sağlayamayan üreticilerin eski belgelerinin geçerliliği ürün güvenliğini direkt etkileyen uygunsuzluklar hariç devam etmektedir.

Uyumlu hale getirilmiş olan standardlar için üreticiler geçiş süresinin dolmasını beklemeden standard değişikliği takibi için düzenli olarak dış kaynaklı dokümanlarını takip etmeli, üretimde gerekli önlemleri almalı ve ivedi olarak gerekli işlemleri başlatmalıdır.

Ayrıca Standardlar güncellenmesine rağmen bazı iptal edilmiş Standardların mecburi yürürlüğü ilgili bakanlık tarafından iptal edilmediğinden üreticiler ikilemde kalmaktadır. Bu konuda ilgili bakanlığın güncelleme yapması gerekir.


9.    TSEK Kritere Uygunluk Belgesi müracaatımız neden gecikmeli olarak sonuçlandırılmaktadır?


Türk Standardı olmayan konularda yapılan müracaatlar için ön standard niteliğinde TSEK belgelendirmesine esas olan kriterin hazırlanması gerekmektedir. Böyle bir çalışma sadece başvuruyu yapan kuruluşu değil aynı zamanda aynı veya benzer ürünü üreten diğer üreticileri de ilgilendirmektedir. Yapılan çalışmanın normal standard hazırlama faaliyetinden bir farkı bulunmamaktadır. Bu faaliyet Hazırlık Grupları tarafından yürütülür ve ileride Türk Standardı olacak kaliteli bir dokümanın ortaya çıkması esas alınır.

Hazırlık Gruplarının da belli tarihlerde çalışmamasından kaynaklanan lokal gecikmeler yaşanmaktadır. TSEK belgelendirmesi ülkemizdeki standartlaştırma faaliyetinin bir parçasıdır. Bu nedenle ürünleriyle ilgili belgelendirme hizmetlerinin başlatılmasını öngören üreticilerimizin bu çalışmalara bir an önce başlamaları tavsiye edilmektedir.

10.    Özel veya tüzel kişilerin teknik ve idari bilgi talepleri nasıl karşılanmaktadır veya teknik bilgi talepleri nerelere yönlendirilmektedir? Bilgi akışı sağlanıyor mu?

Gerekli bilgi akışına  web sayfasından  ulaşılmaktadır.

11. Türk ihracatçıları ürünlerine CE işareti koymak zorunda mıdır?


AB’ye ihracat yapan Türk firmaları zaten uzun bir süredir CE işareti taşıması gereken ürünlerine bu işareti koymaktadırlar. Çünkü 1980’li yılların sonlarından itibaren bu uygulama AB içerisinde tedricen zorunlu hale gelmiştir. Bu durumda, özellikle Gümrük Birliği’nin tamamlanmasından sonra AB’ye yukarıda sayılan 21 ürün grubu arasında yer alan malları ihraç eden Türk firmaları ürünlerine bu işareti iliştirmektedirler. Bu zorunluluk uzun bir süredir devam ettiği için, Türk ihracatçıları açısından önemli olan, Türkiye’nin AB’nin ilgili sistemine uyum sağlamasından sonra Türk firmalarının CE işareti elde edebilmek için gerekli işlemleri yurtiçinde gerçekleştirecek ve Türkiye’de yer alan onaylanmış kurumlardan alacakları CE işaretini kullanacak olmalarıdır. Bu da, gerek zaman gerek maliyet açısından önemli bir tasarruf sağlayacaktır. Türkiye AB’nin teknik mevzuatına uyum sağlayana kadar, Türk ihracatçılarının CE işaretini AB’de yerleşik kurumlardan almaya devam etmeleri gerekmektedir. Ayrıca, Türkiye uyum sürecini tamamladığı takdirde dahi, bir Türk ihracatçısının ürününün üzerinde geçerli bir CE işareti bulunmaktaysa, geçerlilik süresinin sonuna kadar aynı işareti kullanmaya devam edebilecektir.

12.    Ürünlerime TSE belgesi almak istiyorum ancak bu konuda herhangi bir Standard bulamadım nasıl bir yol izlemem lazım?


Ürünle ilgili herhangi bir Standard mevcut değilse ve ürünleri belgelendirmek isteniyorsa bu durumda TSEK belgesi verilmektedir. www.tse.org.tr. sitemizden öncelikle firma arama kısmından bu konu ile ilgili daha önce TSEK belgesi alan firmalar olup olmadığına bakılır. Eğer varsa daha önce hazırlanan bu kriterler kullanılarak belgelendirme yapılır. Eğer hazırlanmış bir kriter mevcut değilse kriter hazırlanması sağlanarak belgelendirme yapılır.

13.    İptal edilen Standardların yerine geçen standardlar ile ilgili yapılan işlem nedir? Belgelendirmede geçiş süresi veriliyor mu?


İptal edilen Standardların yerine geçen standardlar için Enstitümüz ilgili müdürlükleri tarafından geçiş süresi belirlenmekte ve bu süre içinde kalmak kaydıyla geçiş sağlayamayan üreticilerin eski belgelerinin geçerliliği ürün güvenliğini direkt etkileyen uygunsuzluklar hariç devam etmektedir.

Uyumlu hale getirilmiş olan standardlar için üreticiler geçiş süresinin dolmasını beklemeden standard değişikliği takibi için düzenli olarak dış kaynaklı dokümanlarını takip etmeli, üretimde gerekli önlemleri almalı ve verilen süre içinde yeni standarda göre belgelendirme işlemlerinin yapılmasını talep etmek üzere TSE ne yazılı olarak başvuruda bulunmalı ve gerekli işlemleri başlatmalıdır.

Ayrıca Standardlar güncellenmesine rağmen bazı iptal edilmiş Standardların mecburi yürürlüğü ilgili bakanlık tarafından iptal edilmediğinden üreticiler ikilemde kalmaktadır. Bu konuda ilgili bakanlığın güncelleme yapması gerekir.

14.    Başvuruya konu ürünün standardı var mı? Nasıl öğrenebilirim?


Öncelikle çok önemli bir hususu hatırlatmakta yarar var; üretimi düşünülen standardlarla ilgili bilginin tasarım aşamasında toplanması gerekmekte. Üretim yapıldıktan sonra uygunluk değerlendirmesi yapmak, üründe uygunsuzluklar bulunması halinde hatalı üretimin düzeltilmesi bazen imkansız çoğunluklada son derece maliyetlidir! Hatalar daha tasarım ve protatip aşamasında düzeltilmeli ürün ve üretim metotlarının standardlarla uyumlu olmasının sağlanması en uygun maliyetli ürünün elde edilmesini sağladığı gibi, ürünün güvenlik, tamir veya iade vs gibi nedenlerle geriye dönmesini ve ilave maliyetlerin ortaya çıkma riskimi en düşük seviyeye taşır.

Marka müracaatınıza konu ürünün standardı olup olmadığını www.tse.org.tr. adresinde Standard arama bölümünde adını veya TS numarasını yazarak öğrenebilirsiniz. Detaylı bilgi için Standard Hazırlama Merkezi Başkanlığı ilgili hazırlık grubuna ve/veya Ürün Belgelendirme Merkezi Başkanlığı ilgili Sektör Müdürlüklerinden bilgi alabilirsiniz.

15.    T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile TSE’nin, Hizmet Belgelendirme faaliyetlerinde aynı veri tabanını kullanması için yapılan çalışma sonuçlandı mı?


Evet, artık Bakanlığımız ile TSE aynı veri tabanını kullanıyor. Bu durum imalatçı ve ithalatçılara elektronik ortamda hizmet verilmesini sağladı. İmalatçı ve ithalatçı çok hızlı hizmet almaya başladı.

16.    T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Kayıt (Cokey) numarası olmayan kuruluşlara TSE neden Hizmet Yeterlilik Belgesi vermiyor?


Bakanlığımız ve TSE Hizmet Yeterlilik Belgelendirme faaliyetlerinde aynı veri tabanını kullanıyor. Cokey numarası TSE’nin belgelendirdiği kuruluşların tüm işlemlerini elektronik ortamda yapmasını sağlıyor. İmalatçı ve İthalatçının yetkili servis ağı bu numara ile anında Bakanlığımızda görülebiliyor, Bakanlığımız daha hızlı ve doğru hizmet veriyor.

17.    İthalatçı ve İmalatçıdan istenen servis sayısı neden fazla?


Bu konu, TSE’den ziyade piyasa operatörleri ve yetkili kuruluşlar tarafından yürürlükteki mevzuat ve ürünlerin özellikleri dikkate alınarak belirlenmektedir. Temel amaç tüketici ve kullanıcıların kendilerine en yakın bölgede yetkili bir servis hizmetinden yararlanmaları ve özellikle sık arıza yapan ürünler nedeniyle mağdur olmalarının önlenmesidir.

İmalatçı ve ithalatçı mallarını tüm Türkiye ye satıyor. Hakkari’den İzmir’e, Muğla’dan Artvin’e bu mallar satılıyor. Tüketici bu malı aldığında tamir ve bakım hizmetini kendisine en yakın noktada alabilmeli. Bu nedenle servis sayıları oldukça önemlidir. Servis sayılarının ne kadar olması gerektiği hususuna Sanayi ve Ticaret Bakanlığı karar vermektedir.

18.    Araç Proje hizmetleri kaç ilde yürütülmektedir?


Araç Proje Hizmetleri bu gün için 64 ilde yürütülmektedir. İllerin talepleri çerçevesinde veya iş hacimlerinin artması durumunda hizmetler o illere de kaydırılmaktadır.

19.    Türkiye de CE işareti uygulaması ne zaman başladı?


Bilindiği üzere, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında imzalanan 6 Mart 1995 tarihli Ortaklık Konseyi Kararı ile Türkiye’nin ticarette teknik engellerin kaldırılması konusuna ilişkin AB mevzuatını ve buna bağlı diğer teknik düzenlemelerin kendi iç mevzuatına dahil etmesi öngörülmüştür. Uyumlaştırma çalışmalarının çerçevesini oluşturan 4703 sayılı “Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun” 11 Temmuz 2001 tarih ve 24459 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak 11 Ocak 2002 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Ardından mevzuatı uyumlaştıracak olan kamu kuruluşları yeni yaklaşım direktiflerine göre hazırlanan yönetmeliklerin tamamına yakınını Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Yönetmeliklerin Türkiye de uyumlaştırılarak zorunlu uygulamaya geçtiği tarih itibariyle CE işareti zorunluluğu başlamaktadır.

20.    TSE, CE İşareti Uygunluk Değerlendirme İşlemlerine ne zaman başladı?


16.11.2006 tarihi itibariyle TSE 1783 numarası ile Onaylanmış Kuruluş olarak atanarak Asansör Yönetmeliği çerçevesinde onaylanmış kuruluş olarak faaliyet göstermeye hak kazanmıştır. Basınçlı Kaplar, Gaz Yakan Cihazlar ve Yapı Malzemeleri Yönetmeliklerinde de sırası ile onayımız gerçekleşmiştir.

Basınçlı Ekipmanlar Direktifi kapsamında:
D,D1,E,E1,H,H1 modüllerine göre uygunluk değerlendirme işlemlerinde, Yapı Malzemeleri Direktifi kapsamında:
Genel Çimentolar (EN 197-1)
Kireç (EN 459-1)
Agregalar (EN 12620, EN 13043, EN 13242, EN 13139, EN 13055-1, EN 13450)
Kagir Birimler (EN 771-1, EN 771-2, EN 771-3, EN 771-4, EN 771-5)
Kagir Sıvası (EN 998-2)
Beton Katkıları (EN 934-2, EN 934-3, EN 934-4)
Bacalar (EN 1856-1, EN 1856-2)
Yapı Çelikleri (EN 10025-1)

Asansör Direktifi kapsamında:
D, E, H modüllerine göre uygunluk değerlendirme işlemlerinde,

Gaz Yakan Cihazlar Direktifi Kapsamında:

Ev tipi Pişirme Cihazları, Şofbenler, Kazanlar ve D,E modülüne göre uygunluk değerlendirme prosedürleri konularında (domestic cooking appliances burning gas and gas-fired central heating boilers) Onaylanmış Kuruluş olarak faaliyetine başlamıştır.

21.    TSE ye CE işareti Uygunluk değerlendirme amaçlı yapılan başvurular ne kadar sürede sonuçlandırılıyor?


Bu süre başvuran firmanın CE İşareti Uygunluk Değerlendirme işlemleri için istenilen dokümantasyon ve altyapısındaki yeterlilik durumuna göre değişmektedir. Hazırlıkları tamam olan bir firma için ilgili yönetmeliğe göre düzenlenecek belge, başvuru tarihinden itibaren iki hafta içerisinde verilmektedir. Eksiklik tespit edildiğinde tamamlamak için verilen süre maksimum 6 aydır.

22.    TSE tarafından verilen CE işareti uygunluk değerlendirme işlemlerinin üreticiye maliyeti nedir?


Maliyet ürüne ve belge türüne göre değişmektedir. Ancak ortalama rakamlar verilecek olursa, bu rakamın 1500 YTL ile 5000 YTL arasında değiştiğini söyleyebiliriz. Bu rakamlar CE işareti veren diğer kuruluşların fiyatları ile karşılaştırıldığında makul seviyededir.


23.    CE İşareti hizmeti veren kuruluşlar arasında TSE nasıl bir yere sahiptir?


CE İşareti Uygunluk Değerlendirme işlemlerini yürüten kuruluşlar arasında bir standarddan söz etmek mümkün değil. Bazı firmalar yılların tecrübesi ile ciddi hizmet veriyor, bazı firmalar ise sadece belge satıyor. Bu noktada TSE, 50 yılı aşkın tecrübesi, yetkin, donanımlı personeli ve teknik altyapısı ile alanında öncü olmaya aday bir kuruluştur.

24.    Onaylanmış kuruluşlar tarafından bildirimler nasıl yapılmaktadır?


Uygunluk Değerlendirme işlemlerinin sonucunda; belgenin verilmesi, sürdürülmesi, askıya alınması veya iptali ve talep olması durumunda yeniden belge düzenlenmesi veya yeniden belge taleplerinin reddilmesi ile ilgili tüm sonuçlar Yetkili Kuruluşa (İlgili Bakanlıklar), diğer Onaylanmış Kuruluşlara, Piyasa Gözetim kuruluşuna Ürün Belgelendirme Merkezi Başkanı tarafından yazılı olarak bildirilir.

Gerçekleştirilen Uygunluk Değerlendirme faaliyeti neticesinde, herhangi bir uygunsuzluğun tespit edilmesi olumsuz sonuçlanması halinde düzenlenen Uygunsuzluk Bildirim Formu Uygunluk Değerlendirme Raporu ile birlikte Yetkili Kuruluşa gönderilir. Ayrıca düzenlenen Uygunsuzluk Formu, Piyasa Gözetim Kuruluşu ve diğer Onaylanmış Kuruluşlara da gönderilir.

25.    TSE’nin AB komisyonuna yaptığı diğer başvurularda durum nedir? Bu başvuruların ne zaman sonuçlanacağı tahmin ediliyor?


Bilindiği üzere, ülkemizde yerleşik onaylanmış kuruluş adaylarının yeterliliklerinin değerlendirilmesine ilişkin EA uzmanları tarafından Mayıs (2007) ayı içinde incelemelerini tamamlamış olup 8 direktifte (tablo1)Komisyona Onaylanmış Kuruluş olarak bildirilmemize rağmen 4 direktif için inceleme gerçekleşmiştir.